3255-1-300x276

چرا اجازه بازنگری پروژه پیاده‌ راه و بی آرتی را به شهرداری نمی دهند / محمود باقری خطیبانی

۱۳ / ۱۱ / ۹۶
۲۱:۳۹

با روی کارآمدن شورای اسلامی پنجم رشت اصلاح دو پروژه پرهزینه پیاده راه فرهنگی و بی آر تی که انتقادات زیادی بر آن وارد بود و نیز با هدف پاسخگویی به بخشی از مطالبات شهروندان ، در دستور کار قرار گرفت . اکثریت اعضای شورای چهارم  به دلیل پیشینه این طرح در شورای اول با اجرای پروژه پیاده راه موافق بودند اما در عمل و در اجرای این پروژه هم از نظر فنی و هم از نظر بودجه انحرافات زیادی صورت گرفت . انحراف مالی بیش از ۵۰۰ درصد و بی انضباطی های فراوان دیگر و نیز عدول از اجرای طرح تایید شده قبلی ، اثرات فراوان زیست محیطی، نارضایتی مردم، تخریب آسفالت ، افزایش مصرف بنزین و … از جمله خسارت هایی است که اجرای ناقص این پروژه به شهروندان تحمیل کرده است .
نگارنده به عنوان نماینده مردم در شورای اسلامی دوره چهارم رشت مخالف شیوه اجرایی این پروژه توسط شهردار قبلی بوده و سعی کردم در هر شرایطی و در جلسات شورا، مصاحبه با رسانه ها ، یادداشت ها و سخنرانی ها بر انبوه مشکلاتی که در اجرای این دو پروژه وجود داشت تاکید نمایم و شاید امروز به رغم اندوه زیادی که از این موضوع دارم بسیار خرسندم که برخی از اعضای شورای شهر و متخصصین ترافیک  و شهردار رشت به مشکلات این دو پروژه اشاره نموده و  تصمیم گرفته اند اصلاحات لازم را انجام دهند .
من چه می گفتم :
قبول دارم که پیاده راه‌ یک ابزاری برای فعالیت‌های جمعی بخصوص در ارتباط با اقتصاد شهری، کیفیت محیطی و سلامت اجتماعی‌اند و ارتقای کیفیت زندگی، اولین بهانه ایجاد هر نوع تغییر در ساختار و فضای شهرهاست. انتظاری که با پیاده راه فرهنگی شهرداری  برآورده نشد.
به نظرم در مدیریت شهرداری  نگاهی جامع و کلان نسبت به شهر وجود نداشت و دلیلش هم این بود که وقتی شهردار  می‌آید یک شاهراه را به پیاده راه تبدیل می‌کند، باید تبعاتش را در بُعد کلان دیده باشد، باید بررسی کرده باشد عبور و مرور ماشین‌ها و تردد پیاده‌ها و در مجموع جریان زندگی شهری در این منطقه بعد از اجرای این تصمیم چه شکلی خواهد یافت؟ باید توجه شود اصلا اصل پیاده راه‌سازی در این منطقه ضرورت دارد یا نه؟! اگر هم داشته که به نظرم دارد زمان اجرایش چه زمانی بوده است ؟ در واقع یک سوال اساسی وجود دارد که چه زمانی می توانستیم چنین پروژه حساسی را اجرایی کنیم یا به قول معروف برای اجرای این پروژه چه چیزهایی را باید مد نظر قرار می دادیم .
متاسفانه در این پروژه هیچ‌کدام از موارد مدنظر قرار نگرفته است. اهداف متنوع و گوناگونی را می توان برای پیاده راه سازی در نظر گرفت که با نگاهی به این اهداف می توان دریافت ‍پیاده راه سازی میدان شهرداری قرابتی با این اهداف ندارد . مثلا آیا این پروژه به  بهبود مدیریت ترافیک شهر کمک کرده است . شما می دانید که  برنامه ریزی و توسعه فضاهای پیاده اثرات چندجانبه ای بر کاهش مشکلات ترافیکی دارد که از جمله می توان به؛ تحرک رفت و آمد در مرکز شهر، تشویق استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی، بهبود دسترسی به مراکز عمده شهری، توسعه پارکینگ های عمومی و … اشاره نمود. حال باید بپرسیم ایا پیاده راه شهرداری توانسته است به بهبود مدیریت ترافیک کمک کند.
پیاده راه باید بتواند به بهبود سیمای کالبدی شهر  کمک کند چرا که  ساماندهی پیاده راه ها و فضاهای پیاده یکی از ابزارهای مؤثری است که می تواند به طرق مختلفی مانند؛ احیاء بافتهای تاریخی، حفظ ارزش های معماری و فرهنگی، زیباسازی منظر شهری، ساماندهی تجهیزات خیابانی، بهبود روشنایی، بهبود دسترسی ها و … به بهسازی و حفظ سیمای شهر کمک کند . این طرح فقط به یک بخش کوچکی از هدف کلان خود رسیده است اما این منطقه در مدار بافت فرسوده قرار دارد  آیا بافت تاریخی و ارزش های معماری رشت فقط در همین محدوده اجرای طرح وجود دارد ؟ آیا اجرای یک برش از یک طرح جامع مربوط به بافت تاریخی رشت می تواند موثر واقع شود؟
اجرای پیاده راه  به بهبود وضع زیست محیطی و کاهش منابع آلودگی هوا و صدا، افزایش ایمنی، توسعه فضای سبز، گسترش فضاهای باز، کاهش تراکم و ازدحام در مراکز فعالیت و تجارت و …  کمک می کند ولی من از متخصصان شورا و شهرداری و شهر سوال می کنم آیا این طرح توانسته است به چنین هدفی برسد ؟ یا این که کل شهر با مشکل مواجه شده است؟
اجرای پیاده راه باید بتواند به بهبود وضع خرید و خدمات کمک کند. دوستان اطلاع دارند یکی از مشکلات عمده زندگی در شهرهای بزرگی چون رشت ، دشواری دسترسی به مراکز خرده فروشی و تأمین خدمات روزمره مورد نیاز شهروندان است. توسعه پیاده راه ها چنان که تجربه نشان داده است، یکی از عوامل مؤثر در رونق مراکز خرده فروشی سنتی و جدید و دسترسی آسان به خدمات جزئی، ولی ضروری روزمره است  اما شما که در این شهر زندگی می کنید  دسترسی شما قبل از اجرا و پس از اجرا به بازار چه طور است؟ خوب بروید از بازاریان و کل فروشان و خرده فروشان سوال کنید ببینید این پیاده را چه بر سر زندگی آنان آورده است؟ ببینید در آمدشان به چه صورتی است ؟ آیا شهرداری نباید قبل از اجرای این طرح این موضوع را بررسی می کرد؟ آیا چون این طرح خوب و باکلاس و توی چشم مردم است دلیل خوبی برای اجرای آن است؟ آیا باید بخاطر اجرای یک طرح، بازار را به رکود و بازاریان را به ورشکستگی کشاند؟ آیا هتل ها و مسافرخانه ها که در محدوده طرح هستند حال و روز خوشی دارند؟
آقای شهردار سابق می گوید این پروژه پشتوانه مطالعاتی دارد، خوب این مطالعات را منتشر کنند تا متخصصان و  افکار عمومی هم بدانند. این پروژه که اما و اگرهای فراوان مالی و تخصصی و کارشناسی دارد و به جز اهداف محدود اجتماعی و فرهنگی چه دستاوردی به شهر داشته است و ما دیدیم که اجرای ناقص این پروژه در ایام برف چه تبعاتی داشته است؟ ایا شهرداری  فکر می کرد در این شهر فقط تابستان و بهار داریم و زمستانی نیست؟  الان مردم گله و شکایات دارند دهها نفر با من تماس گرفتند و می گویند اعتراضات شما درست بوده است و بعضی از دوستان ما در شورای شهر هم معترض اند و بعضی دیگر در این برف فهمیدند که پروژه چه مشکلی دارد . من با صراحت عرض می کنم  شهرداری با اقدامات فرهنگی و اجتماعی مختلف می خواست به این پیاده راه جان ببخشد اما در عمل موفقیت چندانی کسب نکرد.
به نظرم نتیجه این پروژه ناقص ایجاد ناامنی، متضرر شدن کسبه،‌ افزایش ترافیک، نارضایتی شهروندان،‌ اختلال در سیستم دستگاه‌‌های خدمت‌رسان مانند پلیس و اورژانس از جمله تبعات اجرای طرحی است که می گویند پشتوانه مطالعاتی دارد  البته جای این سوال وجود دارد که اگر برای این طرح چنین مطالعاتی انجام نمی‌شد، تکلیف مردم چه بود؟ خوب است شهردار سابق طرحی که فقط ایده شخص اوست و از شهرداری تهران هم کپی کرده  تا مثلا شهر را توسعه یافته معرفی کند ، بیاید بگوید کدام یک از مدیران شهرداری موافق حرفه ای و تخصصی این طرح بوده اند؟! . شکی ندارم هر مدیر و کارشناس و حتی رسانه ای با آن مخالفت بکند به عناوین مختلف تهدید می شود .
تردیدی ندارم شهردار سابق با بالابردن هزینه انتقاد از این پروژه با برچسب بی سواد ، اقلیت ضد توسعه ، باج گیر و  هم برگزاری جشن ها و مراسم مختلف در پیاده راه و دعوت پرهزینه از هنرمندان شاخص ، می خواست هرگونه اصلاح در این پروژه را ناممکن کند. شهردار نشان داده که از ایجاد موج اجتماعی برای رسیدن به هدفش ابایی ندارد  و می خواهد این پروژه نماد توسعه شهر رشت باشد و  حتما مانور دهد که من کرده ام و کسی جرات نکند به اصلاح ان دست بزند . تلاش شهردار برای بستن لیست انتخاباتی  شورا برای ماندن در مدیریت شهرداری و حفظ این پروژه است که برایش حیثیتی شده است اما با قاطعیت عرض می کنم شورای آینده  و شهردار آینده با هرتفکر و رویکردی به اصلاح این پروژه دست خواهد زد کسی نمی تواند هزینه این پروژه را تحمل کند .

اعضای شورا و مشاورین حوزه ترافیک و شهردار کنونی رشت چه می گویند :
یک : اسماعیل حاجی پور عضو شورای شهر در نهمین جلسه کمیسیون ترافیک شورای شهر رشت:
مشاوری برای بازنگری پیاده راه فرهنگی رشت و خط ویژه از سوی شهردار مشغول مطالعه است تا نواقص این طرح برطرف گردد… بازاریان مظلوم ترین قشر در اجرای این طرح هستند و بازار با این پروژه دچار رکود شده است. از اقای شکریه و بقیه اعضای کمیسیون انتظار دارم حافظ رای مردم بوده و برای بازنگر ی این طرح و کمک به بازاریان کمک کنیم.
… امروز چک های بازاریان پاس نمی‌شود و حق دارند به اعضای شورا در مورد این طرح اعتراض نمایند. … این رکود به حدی شده که تعداد شاغلین در بازار را تحت تاثیر قرار داده است. زیرساخت‌های این طرح هنوز اماده نشده و ابتدای شریعتی و خیابان امام پارکینگ تاکسی‌ها شده و بر حمل و نقل تاکسی‌ها هم تاثیر گذاشته است.
… بازاریان از نجبای جامعه هستند و باید دست حمایت برای ایشان دراز کرد. اکنون مغازه های بازار زیر قیمت ۶۰درصد قبل اجرای پیاده راه به فروش گذاشته شده است. اگر این وضع ادامه پیاده کند، قطعا دچار تبعات اجتماعی می‌شویم. شهرداری مکلف شده مشاور بگیرد و ظرف یکماه بازار را از رکود خارج کند و اعضای شورا و بخصوص کمیسیون ترافیک مصمم هستیم که این مهم انجام شود… طرح ایجاد پیاده راه از شورای اول مطرح شده بود و هدف ما برچیدن پیاده راه نیست بلکه باید نواقص طرح برطرف گردد و پیاده راه به شرایطی برسد که از ابتدا مطالعه شده بود. ( دیار یونس – ۱۹ آبان ۱۳۹۶)
دو : جلال الدین محمد شکریه عضو شورای شهر در نهمین جلسه کمیسیون ترافیک شورای شهر رشت:
اکنون بیش از ۵۰۰۰ مغازه در بازار رشت در اثر اجرای این طرح، دچار رکود شده و باید تلاش کرد این معضل با بازنگری پیاده راه، رفع گردد… در بازار شاهد عمق فاجعه هستیم و ملک بازاریان به یک چهارم قیمت، واحد صنفی خود را بفروش گذاشته اند، چند بانک دولتی در این محدوده جمع شده و این نشان می‌دهد چرخش پول در بازار رشت وجود ندارد… ارتباط شمال و جنوب رشت با پیاده راه کاملا قطع شده است باید یک راه دسترسی خودرو در این مسیر ایجاد کرد… هم چنین دور زدن تاکسی‌ها در جلوی مدرسه ارامنه هم مشکل شده است. بنده  زمان اجرای طرح هم حتی به شهردار وقت هم گفتیم که جلوی پارکینگ زندان این دوربرگردان ایجاد گردد… لازم است مشاور بازنگری پیاده راه در کمیسیون دعوت شود تا ببینیم تا چه مرحله‌ای کار پیش رفته است و راه دسترسی به بازار را چگونه مطالعه کرده‌اند. .( دیار یونس – ۱۹ آبان ۱۳۹۶)
سه: عاقل منش رییس کمیسیون فرهنگی شورا :
در مسیر بی آر تی شاهد تخلفات و حوادث هستیم و باید این مسیر مورد بازبینی قرار گیرد و اگر به نتیجه رسیدیم، حتی نرده های مسیر خط ویژه را هم جمع کنیم.  بازنگری در پیاده راه فرهنگی با رویکرد ترافیکی هم ضروری است تا با ایجاد مسیرهای دسترسی و یا ایجاد خط کندرو ترافیک و بن بست مرکز شهر باز شود.  فکر نمی کنم کسی با اصل پیاده راه مخالف باشد و این زرنگی آقای شهردار است که هر انتقاد نسبت به این پروژه را تبدیل به مخالفت با آن و ضد توسعه معرفی کند . این نوع رفتار شهردار به نظرم نوعی خیانت به آگاهی است . شهردار وظیفه دارد بر اساس منافع شهروندان تصمیم بگیرد .و این تصمیمات و واقعیات را به شهروندان بگوید اما همگان شاهدید که آقای شهردار هر گونه انتقاد نسبت به پیاده راه را بر نمی تابد و با بدترین لحن به منتقدان حمله می کند. (سه شنبه, ۱۱ مهر ۱۳۹۶ – رشت پرس )
چهار:  نظر مشاورین کمیسیون ترافیک در نهمین جلسه کمیسیون ترافیک شورای شهر رشت:
ایرج برگ گل : بجز راه دسترسی به بازار باید به حوزه زیست محیطی، سیما و منظر شهری و حوزه اجتماعی و… هم توجه کرد.
بازنگری پیاده راه باید در کمیسیون‌های مشترک ترافیک بررسی گردد. بنظر می‌رسد باید نقد و بررسی طرح ارایه شده از سوی مشاور نیز در یک کمیته تخصصی مورد بررسی قرار گیرد. ( دیار یونس – ۱۹ آبان ۱۳۹۶)
سرهنگ ملک راه : پیاده راه با الگو گرفتن از پیاده راه‌های برخی کشورها احداث شد. نظیر این پیاده را در میدان تقسیم ترکیه اجرا شد ولی بطور ناقص. در این شهر در میدان پیاده راه، زیر گذر احداث شده است. ما حق نداشتیم برای پیاده رفتن مردم ان هم در محدوده بازار به این شکل برنامه اجرا کنیم. وقتی از شهرهای اطراف فردی برای خرید در بازار می اید، نه فضای پارکینگی برایش ایجاد کردیم و نه جاذبه خرید فراهم کردیم. به همین دلیل بازار رکود پیدا کرد. ضمن اینکه به دلیل فرهنگ دینی در کشور، امکان برخی جاذبه‌های مانند دیگر پیاده راه‌های دنیا وجود ندارد .( دیار یونس – ۱۹ آبان ۱۳۹۶)
پنج : شهردار رشت در جلسه کمیسیون حمل و نقل و ترافیک شورای اسلامی رشت :
یکسری نگرانی ها وجود دارد که باید در بررسی این موارد قاطع باشیم. در خصوص پیاده راه فرهنگی شهر رشت ما شبکه های مجاور جایگزین در مجاورت آن نداریم اینکه از داخل پیاده راه، عبور خودرو داشته باشیم یک نگاه ترافیکی نیست و بعد اجتماعی آن پررنگ تر از بعد ترافیکی است. اسم پیاده راه بعد فرهنگی و اجتماعی دارد که باید به آن توجه شود.)  سه شنبه ۲۸ آذر ۱۳۹۶)
شهردار رشت  مجددا در اجلاس عمومی اتاق اصناف مرکز گیلان اظهار داشت :
در زمینه بی آرتی مصوبه‌ای داریم که جداسازهای فعلی برداشت‌شده و مسیر از اتوبوس بی آرتی به مسیر اتوبوس ویژه تبدیل شود.  نصرتی با تأکید بر این نکته که پیاده راه یک واقعیت است که برای آن هزینه شده است، افزود: باید از پیاده راه استفاده کرد اما باید این طرح مورد بازنگری قرارگرفته و اصلاح شود، طرح‌ها در تمام دنیا سیال هستند و به‌روز رسانی می‌شوند و چون قرار است به شهروندان خدمات‌رسانی بهینه صورت گیرد باید بازنگری‌ها و به‌روزرسانی‌ها در خدمت شهروندان باشد.
(خبرگزاری فارس  ۲۹/ ۹/۹۶ )
نتیجه گیری :
۱- راجع به پروژهBRT  به ده ها دلیلی که از متخصصان ترافیک و حمل و نقل شهری شنیده ام و حتی مکتوب به من داده اند و در یادداشت ها ، نطق ها و مصاحبه ها هم گفتم ، پروژه بی آرتی نه تنها گره ای از مشکلات فرو بسته ترافیک شهر حل نکرد بلکه به گفته شهردار سابق  یک و نیم میلیارد تومان هزینه شد و افتتاح نمایشی گرفتند و معترضی را هم کتک زدند و عکس های یادگاری انداختند و به راحتی و بی تفاوتی فراوان از رنجی که بر سر میراث طبیعی این شهر آوردند گذشتند و میله هایی به جای درختان کهنسال نشاندند و  مدعی بودند شهر ما به همین راحتی توسعه خواهد یافت؟!( میله آهنی به جای درختان ۷۰ ساله)
۲- متخصصان شهری ، ترافیک ، راهنمایی و رانندگی ، برخی از اعضای شورا و مسئولان به این نتیجه رسیده اند که بدون ایجاد بسترهای لازم ، اجرای پروژه پیاده راه ، مغایر با منافع و حقوق شهروندان و اقتصاد شهر بوده است . علاوه بر خسارت های مالی و انحراف از بودجه مصوب ، چه کسی محاسبه کرده است که میزان معطلی مردم در ترافیک ، میران سوخت مصرفی خودروها ، تعداد گردشگران ورودی به شهر ، درآمد هتل ها و متل ها و مسافرخانه ها به ویژه در محدوده طرح ، اقتصاد بازار بزرگ، میزان نارضایتی مردم، میزان آلودگی هوا  و… چقدر بوده است ؟ این مسایل را من ده ها بار گفتم اما اخیر برخی از دوستان شورا مطرح کرده اند.
۳- پس از این که موضوع بازنگری در پروژه بی آرتی و پیاده راه در دستور شورا و شهرداری قرار گرفت شهردار سابق طی یک نامه سرگشاده به مسئولان استان نوشت و هم حلقه رسانه ای مرتبط با وی که ۲ میلیارد تومان در دوره مدیریتی وی ارتزاق نموده بودند،  به تبلیغ دیدگاه های وی پرداختند .
۴- طبق خبرهایی که من دریافت کرده ام شهردار سابق رشت در جمعی گفته است که از طریق ارتباطات خود تلاش خواهد کرد که طرج بازنگری در پروژه پیاده راه و بی آرتی را مسکوت نگهدارد . شهردار سابق گفته است باید جو اجتماعی به گونه ای ساماندهی شود که شهردار رشت و شورا از خیر بازنگری این پروژه ها بگذرند . شهردار سابق رشت با حضور در دفاتر یکی از پایگاه های خبری گفته است موضوعات مبتلابه شهروندان را برجسته بکنید و مطالبه اجتماعی به سمت آن مسایل برود تا شهرداری و شورا نتوانند به اصلاح این پروژه ها بپردازند . حال می توان به ریشه ی داد و قال در خصوص چند انتصاب در شهرداری و اسفالت را پی برد. .