5277_151

شورای همکاری خلیج فارس در آستانه تحولات جدید /علی منتظری

۱۵ / ۰۳ / ۹۶
۱۵:۱۷

خزر- قطر جزیره اى کوچک در جنوب خلیج فارس با تکیه بر منابع نفت و گاز سرشار یکى از ثروتمندترین کشورهای جهان با کمى بیشتر از دو میلیون نفر جمعیت به شمار مى رود. این کشور که در تاریخ سوم سپتامبر ١٩٧١ به استقلال رسیده است از سال ٢٠٠٩ با شکل گیرى جنبش موسوم به بهار عربی در شمال افریقا با تکیه بر روابط عمیق و گسترده اش با اخوان المسلمین تلاش کرد تا جاى پاى محکمى در شمال افریقا به خصوص مصر پیدا کند. با روى کار امدن اخوان المسلمین در مصر و ریاست جمهورى محمد المرسی دولت قطر بسیارى از ارزوهای منطقه ایش را محقق شده مى دید از همین رو هم زمان با توسعه روابط با مصر و تونس راه توسعه روابط با حماس و انتقال مقرآن از دمشق به دوحه را در پیش گرفت. در همین حال با همکارى دولت ترکیه از اخوان المسلمین سوریه که راه مبارزه مسلحانه با دولت سوریه را در پیش گرفته بود، حمایت کردند با این امید که اخوان المسلمین سوریه مانند مصر نیز به قدرت برسد. دخالت قطر در شمال افریقا و خاورمیانه و حمایت این کشور از اخوان المسلمین خشم و نگرانى عربستان سعودى را بر مى انگیخت و دنبال فرصتى بود تا نقش این کشور را به شدت محدود کند.
کودتاى ارتش مصر به رهبرى السیسی علیه دولت محمد المرسی و سرنگونى اخوان المسلمین بحران در روابط بین مصر و سعودى از یک طرف و دولت قطر از طرف دیگر را تعمیق نمود. سعودى پس از این مرحله از قطر خواست به نقش سیاسی و مالى اش در مصر، لیبى، تونس و سوریه پایان دهد و از حمایت از اخوان المسلمین دست برداشته و سیاست هاى منطقه ایش را با سعودى هماهنگ کند.
اما قدرت مالى و رسانه اى قطر، دولت این کشور را همچنان تشویق مى کرد تا به نقش فعالش در منطقه ادامه دهد.
روند اختلافات بین سعودى و قطر ریشه اى طولانى دارد. این دو داراى اختلافات مرزى اند و یکبار در سال ١٩٩٢ منجر به دخالت نظامى سعودى در قطر شد که دو ماه ادامه داشت و با وساطت مصر پایان پذیرفت.
امارات نیز به شدت با سیاست قطر در خصوص حمایت از اخوان المسلمین مخالف بود و بارها از قطر خواسته بود تا در سیاست هایش تجدید نظر کند این در حالى است که سعودى و امارات، اخوان المسلمین را تروریستى مى دانند.
بعد از نشست ترامپ با سران سعودى در حضور بسیارى از سران کشورهاى عربى و اسلامى در ریاض، قطر همچنان نیروهایی چون اخوان المسلمین و حماس و حزب الله لبنان را نیروهایی غیر تروریست میدانست وخواستار تعامل بهترى با ایران بود و مخالف آن بود که ایران به یک دشمن تبدیل شود.
این اختلافات سیاسی دستمایه برخورد سعودى، امارات، بحرین و مصر شده است و به نظر مى رسد اگر این اقدام مشترک به رهبرى سعودى موثر واقع نشود انگاه راه حل نظامى را برخواهد گزید و ابتدا تلاش میکند تا با نفوذش در ارتش قطر کودتایی ایجاد کند و دولت تمیم را سرنگون و یا ان که راه حل حمله نظامى را در پیش گیرد، منابع گاز قطر نیز همیشه مورد طمع سعودى بوده است.
اما سوال این است آیا قطر مى تواند در مقابل اقدامات سعودى و امارات مقاومت کند؟ به نظر مى رسد حالا که کشور قطر در نوعى محاصره همه جانبه قرار گرفته است به دنبال تشدید مخاصمه نخواهد رفت و تلاش مى کند به صورت سیاسی موضوع را حل و فصل کند. به همین دلیل است که پاسخ قطر به این اقدامات چهار کشور ارام بوده است.