425402173_127894

راهکارهایی برای چالش های مدیریت شهری/ حجت رحمت خواه

۲۵ / ۱۱ / ۹۵
۲۳:۲۳

 کارشناس جغرافیای سیاسی

قبل از بررسی و برطرف کردن مشکلات و پیشامدهای ناخوشایند یک جامعه شهری ، پژوهش و شناخت محیطی از توانمندیهای موجود از اولویت های اصلی در مدیریت شهری میباشد  بنابراین داشتن اطلاعات آماری در جنبه های مختلف  از الزامات اصلی در بر طرف کردن مشکلات شهری بوده و ناهنجاری های موجود در آن تنها با پژوهش علمی قابل حل نبوده و نیاز مند عوامل متعدد از جمله انتخاب شهردار اصلح و با تجربه است. امری که اعضای شورا با در نظر گرفتن تمامی جوانب لازم در این خصوص اقدام مینمایند.

براین اساس جهت شناخت بهتر و بیشتر از علایق ذهنی و دغدغه های اینجانب در حوزه شهری رشت به اختصار مواردی را یادآور می شوم.

از موضوعات قابل تامل در حوزه شهری  میتوان به مواردی از قبیل ،ترافیک ، اوضاع اقتصاد ی و نابسامانی های زیست محیطی ، انواع ناهنجاریهای رفتاری ، مشکلات اجتماعی وفشارهای روحی و روانی ناشی ازسیمای ناخوشایند بصری با توجه به ازدیاد جمعیت ، اشاره کرد .

– همانگونه که متخصصین حوزه شهری بیان می کنند ، مهمترین موضوع در یک شهر سالم ، آرامش روحی و روانی است که این موضوع از طریق حواس اصلی  بر انسان تاثیر می گذارد. مانند:

حس دیداری: عدم هارمونی-زیرساخت های نامناسب شهری و مسکونی و…

حس شنیداری : آلودگی های صوتی و…

حس لامسه: تردد در خیابان و کوچه های فاقد استانداردهای لازم تردد و…

حس بویایی : عدم رعایت حقوق شهروندی در جمع آوری زباله و …

همچنین کلامی :گفتگوهای محاوره ای در کوچه و بازار در اثر اختصاص ندادن درست منابع و ساخت و سازهای نامناسب و…

معمولا اولین سوالی که مردم از مدیران و مسئولین حوزه شهری می پرسند برنامه های آنان در حوزه شهریست که این جانب پاسخ این عزیزان را در اهداف بلند مدت ، میان مدت و کوتاه مدت ذکر می کنم.

الف- هدف بلند مدت :

انسان سازی:

اگر بتوانیم در برنامه های شهری، با اهدف آموزشی بلند مدت ، شهروندی قانونگرا در چارچوب قوانین و مقرارات شهری پرورش دهیم  ، بسیاری از مصائب و مشکلات روزمره زندگی شهری برطرف میگردد.

ب- اهداف میان مدت :

۱- تهیه طرح و الگوی شهر سازی مناسب  با توجه به مسائل اجتماعی ،فرهنگی ،ملی ، مذهبی جهت ایجاد هارمونی در ساخت و سازها

۲- طراحی و ساخت مسیرهای جدید در حوزه راه و شهرسازی و…

۳-  جمع آوری و هدایت آبهای سطحی و زیرسطحی و …

۴- طراحی تصفیه خانه هایی باگنجایش و استانداردهای لازم و مناسب با فضای موجود شهری درسطح  رشت.

۵- ساماندهی و جمع آوری زباله و همچنین ایجاد کارخانه کمپوست ، فرآوری زباله وتبدیل آن به کود عالی.

۶- شناسایی و بازسازی اماکن تاریخی،فرهنگی ، ملی و مرمت آنهاجهت جذب توریست و کسب درآمد.

۷- ایجاد فضای مناسب (گرم خانه) جهت استفاده از افراد بی بضاعت جهت جلوگیری از کاتن خوابی و نیز شیوع بیماریهای واگیردار.

۸- ساماندهی و هدایت فاضلاب های متصل به دو رودخانه زرینه رود و گوهر رود.

۹-  لایروبی رودخانه های سطح شهررشت به ترتیب اولویت.

۱۰-  توسعه سرانه فضای سبز و  ورزشی  برای شهروندان.

ج- اهداف کوتاه مدیت:

۱- برنامه ریزی و توجه خاص درخصوص جوانان جویای شغل(پرداخت حقوق ماهیانه)

۲- برنامه ریزی در مورد بزه کاران اجتماعی فاقد مسکن

۳- آسفالت معابر اصلی و…

۴- عریض نمودن معابر عمومی خیابانها و کوچه ها

۵- ساماندهی ناوگان حمل و نقل عمومی

۶- حمایت از بخش خصوصی جهت سرمایه گذاری در شهرک های صنعتی و ایجاد اشتغال.

۷- طراحی شهری متناسب با شرایط خاص شهروندان جانباز و معلول.

۸- رسیدگی و خدمات خاص به افراد کهنسال و بی بضاعت.

– و…

خاطرنشان می شود اعضای شورا باید برای تمام جنبه های زندگی شهری و شهروندی برنامه ریزی کرده  و تنها به یک جنبه اکتفا ننمایند.

توسعه برنامه های مدیریت شهری در گرو تلاش و همدلی اعضای شورا وشهردار در جهت پیشرفت و رفاه منابع انسانی میسر میگردد.

از عوامل حائز اهمیت و مورد توجه اعضای شورا جذب مشارکت های مردمی ، بهره وری اقتصادی ، حفظ تساوی و عدالت اجتماعی، کاهش فقر و بهبود شرایط زیست محیطی میباشد که این اقدامات در سایه استفاده بهینه و توزیع عادلانه منابع امکانپذیر خواهد بود  همچنین باید توجه داشت که مشارکت بخش خصوصی و مردمی می توانند در بهبود مدیریت شهری سهیم بسزایی ایفا نموده و با استفاده از پتانسیل های موجود به منابع مالی مناسب جهت ارتقای وضعیت اقتصاد شهری کمک نماید که این عملکرد ها می توانند شهرواندان ، محیط زیست شهری ، ظرفیت کارآیی و تولیدات شهر را تحت تاثیر قرار دهد.

متأسفانه بخش اصلی فعالیت‌های شهرداری و هزینه‌های خدمات شهری در رشت با فروش فضاهای شهری و منابع تجدید ناپذیر همراه است که این موضوع باید با دقت نظر و همگرایی و همدلی اعضای شورای شهر و شهردار اصلاح گردد.

نکته دیگر آنکه نقش اقتصاد خرد ، در زندگی شهروندان حائزاهمیت است که اعضای شورا با ایفای نقش اثرگذار در برنامه ریزی جهت تامین نیازهای روزمره مردم و توسعه مراکزی همچون فروشگاه‌های زنجیره‌ای و میادین میوه و تره‌بار، می‌توانند زندگی معیشتی شهروندان را بهبود بخشند.

با افزایش جمعیت شهرها و روند رو به رشد شهرنشینی در جامعه ، پرداختن به تمامی جوانب زندگی شهرنشینی اعم از امور اقتصادی، اجتماعی، فرهنگ، عمرانی و حتی سیاسی باید مورد توجه اعضای شورا قرار گیرد و در این میان مبحث اقتصاد شهری و توسعه آن بدلیل اثر گذاری بر سایر موارد بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.

در این راستا باید اعضای شورای شهر نقشه راه را طوری ترسیم نمایند که شهردار و سایر عوامل مدیریت شهری دراستفاده از منابع دائمی‌ و پایدار مالی دقت نظر لازم را اعمال نمایند اگر با این نگرش به موضوع تامین هزینه‌های اداره شهر نگریسته شود ضرورت ایجاد تغییرات اساسی در ساختار درآمد زایی شهری مورد تایید خواهد بود بعنوان مثال درآمد تراکم که بخش عمده‌ای از هزینه شهر رشت با تکیه به آن تامین می‌شود به شدت ناپایدار و یکبار مصرف است مگر اینکه قصد بر این باشد که معماری شهری را به طور کامل برهم بریزیم که این موضوع نیز امکان پذیر نیست این در درحالی است که دریافت عوارض از شهروندان در تمام دوره‌های زمانی قابل وصول است. برای نمونه عوارض نوسازی را می‌توان هرسال بر اساس میزان زیربنای ساختمان دریافت کرد اما تراکم تنها یکبار درآمدزایی دارد و منبع درآمدپایدار به شمار نمی‌آید.

 

از سوی دیگر عدم ارائه تعریفی صحیح برای روابط نهادهای متولی اداره شهر سبب شده تا تامین هزینه‌های شهر با دشواری‌های بسیاری روبرو باشد که اصلی‌ترین آن ناهماهنگی های شهرداری با شورای شهر است. در چنین شرایطی حتی اگر دید تخصصی هم وجود داشته باشد تحت تاثیر بازی‌های سیاسی قرار می‌گیرد.